Frontal

Xem toàn màn hình

X-ray•Frontal•1 Img

Ca bệnhPhân tích động mạch chủ ngực: type A Stanford

Phân tích động mạch chủ ngực: type A Stanford

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi70 year

Giới tínhFemale

Bệnh sử lâm sàng

Đau thượng vị xuất hiện đột ngột, lan ra sau lưng

Chẩn đoán & Phát hiện

Có hiện tượng dịch chuyển vôi hóa ở cung động mạch chủ ra khỏi đường viền của động mạch chủ, cho thấy vôi hóa lớp nội mạc bị nâng lên.
Bờ tim giãn rộng, khe khí quản phế quản (carina) tách rộng, gợi ý giãn nhĩ trái.
Chi tiết phổi bị che khuất do ngưỡng cửa nặng (heavy windowing), tuy không thấy hình ảnh mờ nhu mô phổi (air space opacity) nhưng có tràn dịch màng phổi trái nhỏ (small left pleural effusion).
So sánh với phim X-quang cách đây 2 năm cho thấy hiện tượng vôi hóa bị dịch chuyển là hình ảnh mới.
Trên chụp có tiêm thuốc cản quang, thấy thuốc đi vào cả lòng thật và lòng giả của tình trạng bóc tách động mạch chủ ngực type A.
Vách bóc tách bắt đầu từ gốc động mạch chủ và lan dài theo hướng xa.
Động mạch chủ lên cũng bị giãn.
Canxi hóa bị dịch chuyển như thấy trên X-quang được xác định rõ trên cắt lớp vi tính (CT).

DISCUSSION (BÀN LUẬN):

Trường hợp này nhấn mạnh vai trò của X-quang ngực như một khám sàng lọc nhanh (quick investigation) có thể làm thay đổi hoàn toàn hướng xử trí bệnh nhân.
Trong trường hợp này, X-quang ngực được yêu cầu cùng với X-quang bụng để tìm nguyên nhân gây đau thượng vị.
Phát hiện vôi hóa bị dịch chuyển đã gợi ý khả năng bóc tách động mạch chủ (aortic dissection), sau đó được khẳng định bằng chụp cắt lớp vi tính động mạch chủ (CT angiogram).
Bệnh nhân được đánh giá là không phù hợp để phẫu thuật mở, do đó áp dụng điều trị bảo tồn.
Bệnh nhân vẫn còn sống sau 3 năm theo dõi.

Chẩn đoán

Bóc tách động mạch chủ ngực: type A Stanford (thoracic aortic dissection: Stanford type A)

Chẩn đoán phân biệt

1.Nhồi máu cơ tim cấp
2.Thuyên tắc phổi
3.Phình động mạch chủ có máu tụ thành mạch

Điểm giảng dạy

"Hiện tượng dịch chuyển vôi hóa nội mạc trên X-quang ngực là dấu hiệu quan trọng gợi ý bóc tách động mạch chủ."
"Bóc tách type A Stanford liên quan đến động mạch chủ lên và cần được đánh giá khẩn cấp để can thiệp phẫu thuật."
"Ngay cả khi không phẫu thuật, chẩn đoán sớm nhờ hình ảnh học có thể định hướng điều trị bảo tồn cứu sống bệnh nhân."

Thảo luận

Bóc tách động mạch chủ ngực, đặc biệt là type A Stanford, là một tình trạng đe dọa tính mạng cần chẩn đoán và xử trí kịp thời. Trường hợp này minh họa vai trò quan trọng của X-quang ngực trong việc gợi ý chẩn đoán, ngay cả khi được thực hiện để đánh giá các triệu chứng không đặc hiệu như đau thượng vị. Hiện tượng dịch chuyển vôi hóa nội mạc — khi khoảng cách lớn hơn 10 mm so với bờ ngoài động mạch chủ — là dấu hiệu hình ảnh đặc hiệu. Chẩn đoán xác định được thực hiện bằng chụp cắt lớp vi tính động mạch chủ, cho thấy vách bóc tách và cả lòng thật lẫn lòng giả. Bóc tách type A liên quan đến động mạch chủ lên và có nguy cơ cao gây biến chứng như chèn ép tim cấp, hở van động mạch chủ và nhồi máu cơ tim. Mặc dù phẫu thuật là điều trị tiêu chuẩn, một số bệnh nhân có thể được điều trị bảo tồn do bệnh lý đi kèm. Nhận biết sớm làm cải thiện đáng kể tiên lượng.