Phình tách động mạch chủ - type A Stanford

• Ghi nhận tình trạng bóc tách lan tỏa từ gốc van động mạch chủ, đoạn động mạch chủ lên, cung động mạch chủ và đoạn động mạch chủ xuống, kéo dài đến tận đoạn động mạch chủ dưới thận.

• Bóc tách lan đến động mạch cảnh chung trái và một phần vào gốc động mạch mạc treo tràng trên.

• Lòng thật nhỏ hơn nằm ở thành trong của động mạch chủ, bị chèn ép bởi lòng giả lớn hơn, nằm ở thành sau bên trái và trước bên phải của đoạn động mạch chủ xuống.

• Ở đoạn xa động mạch chủ, ghi nhận một số vôi hóa xơ vữa động mạch thô.

• Thấy khối huyết khối thành mạch lớn bao quanh động mạch chậu chung trái, kéo dài đến tận vị trí phân nhánh.

• Có khuyết đặc lớn trong tĩnh mạch cảnh trong phải, phù hợp với huyết khối (thrombus).

• Ghi nhận nhiều mạch máu bàng hệ ở thành ngực bên phải.

• Catheter tĩnh mạch trung tâm đặt qua động mạch dưới đòn phải, đầu catheter nằm trong tĩnh mạch chủ trên (SVC).

• Trục tạng, động mạch thận, và động mạch mạc treo tràng dưới được làm đặc tốt trên hình ảnh có tiêm thuốc cản quang, không thấy hình ảnh bóc tách lan vào các động mạch này.

• Tuyến giáp to lên với nhiều nang nhỏ giảm tỷ trọng và một số vôi hóa thô. Cả hai thùy tuyến giáp đều lan sau khí quản, gây hẹp khí quản mức độ nhẹ.

• Có tràn dịch màng phổi hai bên kèm theo xẹp phổi ở các vùng phổi nền sau liền kề.

• Gan, ống mật, túi mật, tụy, lách, tuyến thượng thận và thận trong giới hạn bình thường.

• Dạ dày nhỏ, có các kẹp phẫu thuật nằm quanh dạ dày.

• Các quai ruột non và ruột già không thấy bất thường.

• Không thấy phì đại hạch bạch huyết hoặc dịch tự do trong ổ bụng hay vùng chậu.

• Bàng quang và các tạng trong khung chậu bình thường.

• Cột sống ghi nhận thay đổi thoái hóa mức độ nhẹ.

[DISCUSSION]
Đây là một trường hợp bóc tách động mạch chủ type A Stanford, tương ứng với type I DeBakey.

Bóc tách động mạch chủ là tình trạng rách lớp nội mạc, cho phép máu xâm nhập và tách các lớp thành động mạch chủ, tạo thành một lòng thứ hai (lòng giả). Các yếu tố nguy cơ bao gồm tăng huyết áp – nguyên nhân phổ biến nhất, van động mạch chủ hai lá, bệnh lý mô liên kết như hội chứng Marfan, và sử dụng amphetamin hoặc cocaine. Bóc tách xảy ra do lực cắt tăng cao tác động lên thành nội mạc động mạch chủ.

Bóc tách động mạch chủ là một cấp cứu đe dọa tính mạng với tỷ lệ tử vong cao.