Phình tách động mạch chủ

Chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang (CECT) kèm tái tạo hình ảnh đa mặt phẳng (MPR) cho thấy phình tách loại B Stanford (DeBakey III), với vạt tách kéo dài từ cung động mạch chủ phía dưới lỗ động mạch dưới đòn trái, chạy dọc xuống động mạch chủ ngực xuống và động mạch chủ bụng, đến tận vị trí tách ra của động mạch chậu. Các buồng mạch thật và buồng mạch giả hiện diện ở các mức độ đã nêu. Buồng mạch giả lớn hơn buồng mạch thật; cả hai đều thông thoáng (patent). Thân tạng, động mạch mạc treo tràng trên và động mạch thận phải khởi nguồn từ buồng mạch thật, trong khi động mạch thận trái khởi nguồn từ buồng mạch giả.

Có sự giãn dạng túi phình rất lớn ở đoạn động mạch chủ bụng dưới thận, kéo dài đến vị trí tách ra của động mạch chậu. Túi phình dài 10 cm theo chiều dọc và có kích thước lớn nhất trên mặt cắt ngang là 9,4 x 7,5 cm. Túi phình này gây chèn ép lên niệu quản trái, dẫn đến ứ nước niệu quản – thận trái (ureterohydronephrosis) phía trên. Có sự khác biệt trong độ tăng quang của hai thận, với thận trái giảm tưới máu (hypo-perfused).

• Phình tách động mạch chủ ngực bụng loại Stanford B (DeBakey III) (thoracoabdominal aortic dissection).

• Phình động mạch chủ bụng dưới thận khổng lồ, gợi ý nguy cơ vỡ sắp xảy ra (huge infrarenal abdominal aortic aneurysm predictive of impending rupture).

Chụp CT theo dõi cho thấy stent graft đặt đúng vị trí ở đoạn động mạch chủ ngực và không có biến chứng tại vị trí sửa chữa phình tách động mạch chủ bằng can thiệp nội mạch (EVAR) ở động mạch chủ bụng. Dấu hiệu tràn dịch màng phổi trái và ứ nước – giãn bể thận – niệu quản trái do chèn ép vẫn còn tồn tại.

Đánh giá:
Tình trạng hậu can thiệp nội mạch động mạch chủ (EVAR) và đặt endoprosthesis thường gặp (Usual “Status” after EVAR and endoprosthesis placement in the aorta).

DISCUSSION:
Phình tách động mạch chủ là tình trạng máu đi vào bất thường lớp giữa (tunica media) qua một vết rách ở lớp nội mạc 1-3. Phình động mạch chủ bụng được xác định khi có sự giãn khu trú vượt quá 50% đường kính của động mạch chủ 4. Các phát hiện đồng thời gồm phình tách động mạch chủ và hình thành túi phình có thể xảy ra, và túi phình có thể xuất hiện trước hoặc là hậu quả của quá trình phình tách 1-3. Một túi phình động mạch chủ bụng khổng lồ gây đau có thể gợi ý nguy cơ vỡ sắp xảy ra, là chỉ định can thiệp cấp cứu 4, như trường hợp bệnh nhân này.

Ca lâm sàng này minh họa các biến chứng tiềm ẩn do phình tách động mạch chủ liên quan đến hình thành túi phình động mạch chủ, đồng thời nhấn mạnh các dấu hiệu lâm sàng và trên CT có thể gợi ý nguy cơ vỡ sắp xảy ra.

Case courtesy

• Murilo Pessoa, MD - PGY-2, bác sĩ nội trú chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh

• Daniel Moreira - PGY-4, bác sĩ nội trú chuyên khoa tim mạch

• Alexandre Magno, MD - bác sĩ phẫu thuật tim mạch

• Jessica Emille de Moura Rocha, MD - trợ lý bác sĩ

• Milena Almeida, MD - bác sĩ chẩn đoán hình ảnh

• Antonio Rodrigues de Aguiar Neto, MD - bác sĩ chẩn đoán hình ảnh

Bệnh viện Hospital da Restauração và Trung tâm Cấp cứu Tim mạch Pernambuco (Procape) – Recife, PE – Brazil