Series (12)
Sagittal C+ arterial phase

Phình tách động mạch chủ loại A theo Stanford đã vỡ
Nguồn gốc
Dữ liệu bệnh nhân
Bệnh sử lâm sàng
Đau ngực tăng dần trong vài tuần.
Chẩn đoán & Phát hiện
- Phình động mạch chủ lên, kích thước 5,6 cm theo chiều trước sau, kèm theo tắc mạch chủ loại A cấp tính (acute type A aortic dissection). Vách tách chạy từ các lá van động mạch chủ đến đoạn động mạch chủ bụng dưới thận, tuy nhiên phần xa chưa được ghi hình đầy đủ.
- Động mạch vành phải (right coronary artery) bắt nguồn từ lòng giả (false lumen).
- Vách tách lan vào nguồn gốc động mạch vành trái chính (left main coronary artery), nhưng dòng chảy vẫn thông từ lòng thật (true lumen).
- Có vỡ khu trú nhỏ/dạng giả phình (focal rupture/pseudoaneurysm) ở thành trước trong của động mạch chủ lên, gây khối máu tụ trung thất mức độ trung bình (moderate mediastinal haematoma) (xem hình ảnh có chú thích). Không rõ tổn thương này có liên quan đến vị trí đặt ống dẫn máu động mạch chủ do đã thực hiện mở ức giữa (median sternotomy) hay không.
- Trên hình không cản quang: thấy khối máu tụ trong thành (intramural haematoma) nhỏ dọc theo thành trong của động mạch chủ lên.
- Không thấy tràn dịch màng ngoài tim/huyết màng ngoài tim (no pericardial effusion/haemopericardium).
- Vách tách lan nhẹ vào nguồn gốc động mạch brachiocephalic.
- Phần lớn thận trái (left kidney) không tăng quang/giải đoạn nhồi máu (infarcted) do vách tách lan vào động mạch thận trái (left renal artery).
- Động mạch thận phải (right renal artery) bắt nguồn từ lòng thật (true lumen).
- Động mạch mạc treo tràng trên (SMA) bắt nguồn từ động mạch thân tạng (coeliac artery), cả hai đều được cấp máu từ lòng thật (true lumen).
- Động mạch mạc treo tràng dưới (IMA) cũng được cấp máu từ lòng thật (true lumen).
- Vách tách lan xuống dưới đến vùng bụng dưới và vùng chậu, tuy nhiên phần này chưa được ghi hình đầy đủ.
KẾT LUẬN (IMPRESSION):
- Phình động mạch chủ lên (ascending aortic aneurysm), tắc mạch chủ loại A (type A dissection) và vỡ khu trú lòng giả (focal rupture of the false lumen), dẫn đến khối máu tụ trung thất mức độ trung bình (moderate mediastinal haematoma). Vách tách lan đến nguồn gốc động mạch vành, trong đó động mạch vành phải (right coronary artery) được cấp máu từ lòng giả (false lumen), còn động mạch vành trái chính (left main coronary artery) được cấp máu từ lòng thật (true lumen). Không có huyết màng ngoài tim (no haemopericardium).
- Vách tách lan suốt toàn bộ đoạn động mạch chủ được ghi hình (đoạn lên, cung và đoạn xuống), kéo dài xuống vùng bụng dưới vượt quá giới hạn ghi hình. Vách tách tắc (occludes) động mạch thận trái (left renal artery), gây nhồi máu phần lớn thận trái (infarction of the majority of the left kidney).
- Động mạch thận phải (right renal artery), nguồn gốc chung của động mạch thân tạng/động mạch mạc treo tràng trên (coeliac artery/SMA) và động mạch mạc treo tràng dưới (IMA) đều bắt nguồn từ lòng thật (true lumen).
Hình ảnh có chú thích (Annotated images)
Năm hình ảnh có chú thích minh họa các phát hiện chính trong báo cáo hình ảnh, được đánh dấu bằng mũi tên vàng và các hộp văn bản đi kèm.
THẢO LUẬN (DISCUSSION):
Trường hợp tắc mạch chủ loại A (type A aortic dissection) đã vỡ (ruptured) với thời gian khởi phát triệu chứng kéo dài vài tuần trước khi đến khám.
Tại sao lòng giả (false lumen) bị vỡ mà không phải lòng thật (true lumen)?
Tắc mạch xảy ra khi máu xâm nhập và tách lớp trung mạc (media) qua một vết rách nội mạc, làm tách lớp nội mạc và ngoại mạc. Lòng giả (false lumen) chịu áp lực bằng hoặc cao hơn lòng thật (true lumen), đồng thời có độ đàn hồi giảm so với trạng thái bình thường, dẫn đến giãn ra. Điều này làm xẹp lòng thật (collapse of the true lumen), vì vách tách không phản ứng với áp lực tuyệt đối trong động mạch chủ. Ứng suất thành mạch (wall tension) do áp lực động mạch chủ thay vì được phân bố đều, lại truyền toàn bộ sang thành ngoài yếu đi của lòng giả (weakened outer wall of the false lumen), có thể tăng đến mức gây vỡ (rupture) như trong trường hợp này.
Chẩn đoán
Phình tách động mạch chủ loại A theo Stanford đã vỡ (Ruptured Stanford type A aortic dissection)
Chẩn đoán phân biệt
- 1.Khối máu tụ trong thành động mạch chủ
- 2.Loét xơ vữa xuyên thành động mạch chủ
- 3.Phình động mạch chủ với vỡ được kiểm soát
Điểm giảng dạy
- "Trong phình tách động mạch chủ loại A, vách tách bắt nguồn gần bên so với động mạch dưới đòn trái và lan vào đoạn động mạch chủ lên."
- "Lòng giả có thể bị vỡ dù lòng thật vẫn thông, do thành ngoài yếu và ứng suất thành mạch cao."
- "Tổn thương động mạch vành, đặc biệt động mạch vành phải bắt nguồn từ lòng giả, làm tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim và tử vong đột ngột."











