Pseudo phình tách động mạch chủ

Chụp động mạch phổi
Một vạt nội mạc (intimal flap) xuất hiện từ gốc động mạch chủ đến đoạn cung động mạch chủ gần, vị trí gần thân động mạch brachiocephalic. Động mạch vành phải xuất phát từ lòng mạch nhỏ hơn, trong khi động mạch vành trái xuất phát từ lòng mạch lớn hơn. Không thấy giãn dạng phình hay huyết khối. Không thấy khuyết thuốc trong thân động mạch phổi, các động mạch phổi chính hai bên và các động mạch phổi phân đoạn.

TÓM TẮT: Không thấy hình ảnh (no evidence of) thuyên tắc phổi (pulmonary embolism). Phình tách động mạch chủ type A theo phân loại Stanford, kéo dài đến vị trí gần điểm xuất phát của thân động mạch brachiocephalic.

Chụp động mạch chủ
Chụp cắt lớp vi tính động mạch chủ (CT angiogram) vùng ngực cho thấy hình ảnh bắt thuốc bình thường toàn bộ động mạch chủ ngực và đoạn động mạch chủ bụng trên thận. Vạt nội mạc thấy trước đó không còn quan sát thấy. Không thấy giãn dạng phình hay khuyết thuốc.

TÓM TẮT: Động mạch chủ ngực và động mạch chủ bụng trên thận bình thường, không thấy hình ảnh phình tách động mạch chủ (aortic dissection).

THẢO LUẬN:
Bệnh nhân mang thai 37 tuần, đến khoa cấp cứu với biểu hiện cơn choáng tiền ngất và hồi hộp. Điện tâm đồ (ECG) cho thấy nhịp nhanh xoang kèm hình ảnh S1 QIII TIII. Chụp cắt lớp động mạch phổi (CTPA) được thực hiện để loại trừ thuyên tắc phổi (pulmonary embolism). Tuy nhiên, hình ảnh vạt nội mạc được ghi nhận ở đoạn động mạch chủ lên, dẫn đến chẩn đoán ban đầu là phình tách động mạch chủ type A theo phân loại Stanford.

Một đội ngũ đa chuyên khoa bao gồm Phẫu thuật Tim - Lồng ngực, Sản khoa và Gây mê Tim được kích hoạt để chuẩn bị cho khả năng phải thực hiện mổ lấy thai kết hợp sửa chữa phình tách động mạch chủ. Chụp động mạch chủ bằng CT được chỉ định để xác định phạm vi lan rộng của phình tách. Tuy nhiên, kết quả cho thấy bắt thuốc bình thường toàn bộ động mạch chủ, không còn hình ảnh vạt nội mạc như trước, gợi ý rằng kết quả CTPA trước đó là giả dương tính – tức là pseudo phình tách động mạch chủ (aortic pseudo-dissection).

Ngày hôm sau, bệnh nhân được mổ lấy thai cấp cứu do suy thai. Pseudo phình tách động mạch chủ được cho là do chuyển động chu kỳ của gốc động mạch chủ, gây hiện tượng nhiễu hình (motion artifacts) có thể bắt chước rất giống một vạt nội mạc thật. Tình huống này có thể xảy ra khi thực hiện CTPA cấp cứu để loại trừ thuyên tắc phổi, đặc biệt khi thuốc cản quang đã làm bắt thuốc rõ động mạch chủ ngực. Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện đúng kỹ thuật chụp động mạch chủ bằng CT, tốt nhất là chụp có đồng bộ ECG (ECG-gated), để tránh chẩn đoán nhầm pseudo phình tách động mạch chủ (aortic pseudo-dissection), từ đó tránh cho bệnh nhân phải trải qua phẫu thuật không cần thiết – một can thiệp có nguy cơ biến chứng và tử vong cao.