Ung thư biểu mô tuyến tụy trên nền viêm tụy mạn tính

• Chụp CT cho thấy ống tụy chính giãn dạng hạt, đường kính khoảng 22 mm, kèm theo teo mô nhu mô tụy rõ rệt, các nhánh bên của ống tụy giãn tạo dấu hiệu "chuỗi hồ (chain of lakes sign)", nhiều viên sỏi kích thước khác nhau nằm trong ống tụy chính và các nhánh bên.

• Một tổn thương dạng khối giới hạn không rõ, giảm tỷ trọng, kích thước khoảng 2 x 2,5 cm, nằm ở mỏm móc tụy, tăng quang nhẹ trên pha có tiêm thuốc đối quang, các khe mỡ xung quanh bị mờ nhẹ, kèm theo sự hiện diện của nhiều hạch bạch huyết vùng nhỏ.

• Đoạn xa ống mật chủ có nhiều viên sỏi lớn, kích thước khác nhau, gây tắc lòng ống, dẫn đến giãn vừa các đường mật trong gan và ngoài gan.

• Túi mật căng giãn, không thấy sỏi trong lòng.

• Chụp MRI cho thấy giãn vừa ống mật chủ (CBD), ống gan chung (CHD), các nhánh đường mật trong gan và ống nang. Túi mật giãn dạng bóng (ballooning). Đoạn cuối ống mật chủ kết thúc tại vùng bóng Vater với sự thay đổi đột ngột về đường kính, gây cản trở dòng chảy dịch mật vào tá tràng, kèm theo các vùng mất tín hiệu trong lòng ống phù hợp với nhiều viên sỏi.

• Ống tụy chính giãn dạng hạt, đường kính khoảng 22 mm, kèm teo rõ rệt mô nhu mô tụy, các nhánh bên giãn tạo dấu hiệu "chuỗi hồ", nhiều viên sỏi có mất tín hiệu trong ống tụy chính và các nhánh bên, viên lớn nhất khoảng 15 mm.

• Tổn thương dạng khối giới hạn không rõ, kích thước khoảng 2 x 2,5 cm, nằm ở mỏm móc tụy, biểu hiện hạn chế khuếch tán nhẹ trên hình ảnh khuếch tán (diffusion-weighted imaging), các khe mỡ xung quanh bị xóa mờ, kèm theo các hạch nhỏ vùng lân cận.

• Các hình ảnh có chú thích làm nổi bật khối u tụy.

[DISCUSSION]
Viêm tụy mạn tính là yếu tố nguy cơ đã biết đối với ung thư tụy. Sau 20 năm mắc viêm tụy mạn tính, nguy cơ tích lũy phát triển ung thư biểu mô tuyến tụy (pancreatic adenocarcinoma) là 6%.

Chẩn đoán phân biệt của tổn thương này là khối viêm, còn gọi là viêm tụy mạn tính dạng khối (mass-forming chronic pancreatitis). Tuy nhiên, các dấu ấn khối u đã được thực hiện ở bệnh nhân này và kết quả nghiêng về khả năng tân sinh (neoplastic possibility):

• CA 19-9 rất cao: 490,9 U/mL (bình thường đến 36 U/mL)
• Carcinoembryonic antigen (CEA) cao: 5,04 ng/mL (bình thường đến 3,8 ng/mL)

Bệnh nhân đã được chuẩn bị để phẫu thuật Whipple.

Đóng góp bởi Bác sĩ Mohamed Mahmoud Elthokapy