Axial T2

Xem toàn màn hình

MRI•Axial T2•1 / 23

Ca bệnhBệnh não độc chất

Bệnh não độc chất

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi25 year

Giới tínhMale

Bệnh sử lâm sàng

GCS3. Nghi ngờ sử dụng ma túy.

Chẩn đoán & Phát hiện

1 ngày sau khi nhập viện
Tín hiệu tăng trên hình ảnh T2 và FLAIR ở chất trắng quanh não thất, có hạn chế khuếch tán. Các nhân nền (basal ganglia) và vỏ não hai bên nhìn bình thường.

Đặc điểm hình ảnh phù hợp với bệnh lý chất trắng (leukoencephalopathy) – có khả năng do nguyên nhân độc chất, phù hợp với lâm sàng.

Chụp MRI theo dõi (1 tháng sau)
Tín hiệu tăng trên T1 và hiện tượng hạn chế khuếch tán ở chất trắng quanh não thất trước đó tiếp tục tiến triển. Hiện nay xuất hiện tổn thương hoại tử nang lan tỏa tại các vùng này. Tổn thương biểu hiện dưới dạng tín hiệu T2 tăng rộng, tín hiệu T1 giảm, kèm theo mất hiện tượng hạn chế khuếch tán trước đó.

Quá trình tổn thương giới hạn ở chất trắng, trong khi lớp vỏ não (cortex) hoàn toàn được bảo tồn. Hiện tại không thấy bằng chứng của nhuyễn não (encephalomalacia) hay teo não (atrophy). Có một số vùng nhỏ thoái hóa hình thành sẹo (gliosis) ở viền ngoài của vùng hoại tử nang hai bên.

Việc bảo tồn lớp vỏ não và các nhân nền (basal ganglia) gợi ý nguyên nhân do độc chất hơn là thiếu oxy.

THẢO LUẬN:
Đây là một trường hợp nghi ngờ bệnh não chất trắng do độc chất (narcotic) gây ra.

Bệnh nhân đã nằm điều trị dài ngày tại khoa Hồi sức tích cực (ICU) và phục hồi chức năng, sau đó phát triển tổn thương não mắc phải.

Một trong các chẩn đoán phân biệt cần xem xét cho bệnh lý chất trắng (leukoencephalopathy) thấy trên MRI là bệnh não sau thiếu oxy (post-hypoxic encephalopathy). Có sự chồng lấn đáng kể về hình ảnh học giữa hai tình trạng này. Một đặc điểm điển hình của bệnh não thiếu oxy muộn là biểu hiện lâm sàng hai pha: ban đầu cải thiện, sau đó suy giảm thần kinh.

Trong trường hợp này, bệnh nhân bị tổn thương thần kinh xảy ra khá ngay lập tức và có GCS dao động từ 3–7 trong vài ngày tại ICU, kèm theo liệt cứng tứ chi, và chỉ cải thiện nhẹ sau phục hồi chức năng kéo dài (tức là không có giai đoạn hồi phục thực sự như trong bệnh não thiếu oxy muộn điển hình). Mặc dù việc phân biệt rõ ràng giữa nguyên nhân độc chất và sự kiện thiếu oxy liên quan vẫn còn khó khăn, nhưng bệnh nhân được đánh giá là có khả năng cao mắc bệnh não chất trắng do độc chất (toxic leukoencephalopathy).

Chẩn đoán

Bệnh não độc chất (toxic encephalopathy)

Chẩn đoán phân biệt

1.Bệnh não thiếu oxy muộn
2.Viêm não tủy rải rác cấp tính (ADEM)
3.Bệnh lý chất trắng do methotrexate

Điểm giảng dạy

"Bệnh lý chất trắng do độc chất thường bảo tồn vỏ não và nhân nền, giúp phân biệt với tổn thương do thiếu oxy."
"Tiến triển thành hoại tử nang trên MRI theo dõi cho thấy tổn thương chất trắng nặng và không hồi phục."
"Tiền sử nghi ngờ sử dụng ma túy kết hợp với hình ảnh đặc trưng hỗ trợ chẩn đoán nguyên nhân do độc chất."

Thảo luận

Trường hợp này thể hiện các đặc điểm hình ảnh điển hình của bệnh lý chất trắng do độc chất, với tổn thương khuếch tán ở chất trắng quanh não thất, tín hiệu bất thường và hạn chế khuếch tán ở giai đoạn cấp, sau đó tiến triển thành hoại tử nang trên MRI theo dõi. Việc bảo tồn vỏ não và nhân nền cho thấy nguyên nhân do độc chất—thường liên quan đến việc hít các chất như toluene hoặc hơi heroin (‘đuổi rồng’). Ngược lại, bệnh não do thiếu oxy-thiếu máu thường ảnh hưởng đến vỏ não và nhân nền, với diễn biến lâm sàng hai pha. Việc không có tổn thương vỏ não và không có giai đoạn hồi phục ban đầu làm giảm khả năng thiếu oxy. Các chẩn đoán phân biệt khác bao gồm viêm não tủy rải rác cấp tính (ADEM), thường xảy ra sau nhiễm trùng và có hình ảnh viêm rõ rệt, cũng như các bệnh lý chất trắng do rối loạn chuyển hóa hoặc hóa trị. Chẩn đoán chính xác phụ thuộc vào việc kết hợp tiền sử lâm sàng, diễn tiến thời gian và đặc điểm hình ảnh học thần kinh.