Sagittal FLAIR

Xem toàn màn hình

MRI•Sagittal FLAIR•1 / 6

Ca bệnhXơ cứng rải rác

Xơ cứng rải rác

Nguồn gốc

Radiopaedia

Bệnh sử lâm sàng

Chẩn đoán & Phát hiện

Chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy các đặc điểm điển hình của bệnh xơ cứng rải rác. Ngoài ra, một số tổn thương có tín hiệu tăng trên hình ảnh T1 (T1 hyperintense).

Các phát hiện chính:

Các tổn thương rải rác, dạng vệt hoặc hình tròn, tăng tín hiệu trên hình ảnh khuếch tán (diffusion-weighted imaging), khu trú chủ yếu ở vùng chất trắng quanh thất (periventricular white matter), chất trắng ở bán nguyệt (juxtacortical white matter), thân gai thị – giao thoa thị giác (optic radiation – optic chiasm), và thân não (brainstem) – phù hợp với đặc điểm của xơ cứng rải rác (multiple sclerosis).
Một số tổn thương có tín hiệu tăng trên T1 (T1 hyperintense lesions) – gợi ý tổn thương mạn tính, liên quan đến mức độ tàn phế tăng và teo não (atrophy).
Không có bằng chứng của phù độc tế bào (cytotoxic edema) cấp tính hay hạn chế khuếch tán (restricted diffusion) mới.
Các cấu trúc não sâu như các nhân nền (basal ganglia) và thùy đảo (insula) không bị tổn thương.
Đa giác Willis (Circle of Willis) và các động mạch não trước (anterior cerebral artery), động mạch não giữa (middle cerebral artery), động mạch não sau (posterior cerebral artery) thông thoáng, không thấy tắc mạch (occlusion), bóc tách (dissection) hay tuần hoàn bàng hệ (collateral circulation) bất thường.
Không thấy xuất huyết (hemorrhagic), tăng tỷ trọng (hyperdense) hay huyết khối thành mạch (mural thrombus).
Thể chai (corpus callosum) có tổn thương dạng dải ngang (Dawson's fingers) – đặc trưng của xơ cứng rải rác (multiple sclerosis).
Không có tổn thương màng não (leptomeningeal) hay ngấm thuốc viền (rim enhancement).
Các não thất và khe não bình thường về kích thước, không thấy giãn não thất (hydrocephalus) hay xóa (rãnh não/bể não) (effacement).

Chẩn đoán

Xơ cứng rải rác (multiple sclerosis)

Chẩn đoán phân biệt

1.Rối loạn thần kinh thị - tủy (neuromyelitis optica spectrum disorder)
2.Viêm tủy não lan tỏa cấp tính
3.Lupus hệ thần kinh trung ương

Điểm giảng dạy

"Tổn thương tăng tín hiệu trên T1 trong xơ cứng rải rác liên quan đến tính chất mạn tính, mức độ tàn phế tăng và teo não."
"Dawson's fingers là các tổn thương ở chất trắng quanh thất, định hướng vuông góc với não thất, đặc trưng cho xơ cứng rải rác."
"Việc không có hạn chế khuếch tán, xuất huyết hay ngấm thuốc viền màng não giúp phân biệt xơ cứng rải rác với các bệnh viêm hoặc nhiễm trùng khác."

Thảo luận

Xơ cứng rải rác (MS) là một bệnh tự miễn mạn tính gây mất myelin ở hệ thần kinh trung ương, đặc trưng bởi các tổn thương ở chất trắng rải rác về không gian và thời gian. Chụp cộng hưởng từ (MRI) là nền tảng chẩn đoán, với các hình ảnh điển hình như tổn thương ở vùng quanh thất, cận vỏ, vùng thân não và tủy sống. Các tổn thương tăng tín hiệu trên T1, mặc dù ít gặp hơn tổn thương tăng tín hiệu trên T2/FLAIR, ngày càng được công nhận là dấu hiệu của tổn thương mô mạn tính, liên quan đến điểm tàn phế cao hơn và teo não tiến triển. Những 'lỗ đen T1' khi giảm tín hiệu cho thấy mất sợi trục nghiêm trọng, trong khi tín hiệu tăng trên T1 có thể phản ánh sự tăng sinh tế bào thần kinh đệm giàu protein hoặc vôi hóa. Dawson's fingers – các tổn thương hình bầu dục vuông góc với não thất bên – rất gợi ý xơ cứng rải rác do phân bố quanh tĩnh mạch. Việc không có hạn chế khuếch tán, xuất huyết hay ngấm thuốc viền màng não càng củng cố đây là quá trình không cấp tính, không do nhiễm trùng hay ác tính. Việc diễn giải chính xác các đặc điểm hình ảnh này rất quan trọng để chẩn đoán sớm và theo dõi tiến triển bệnh.