Thu, Apr 9
AI Trực tuyến
Series (9)
Axial FLAIR

MRI•Axial FLAIR•1 / 30
Ca bệnhXơ cứng rải rác và đau dây thần kinh sinh ba
Xơ cứng rải rác và đau dây thần kinh sinh ba
Nguồn gốc
Dữ liệu bệnh nhân
Tuổi75 year
Giới tínhMale
Bệnh sử lâm sàng
Đau mặt bên trái. Tiền sử đã biết là xơ cứng rải rác (multiple sclerosis).
Chẩn đoán & Phát hiện
- Tín hiệu tăng trên hình ảnh T2 (hyperintense) rõ rệt, đối xứng hai bên tại các đoạn dây thần kinh sinh ba trong cầu não (intrapontine segments of the trigeminal nerves).
- Bên trái, động mạch tiểu não trên (superior cerebellar artery) tiếp xúc với mặt trên của dây thần kinh sinh ba trái ngay trước vùng vào rễ dây thần kinh (nerve root entry zone), tại vùng chuyển tiếp (transitional zone).
- Ở các vùng khác, thấy nhiều tổn thương chất trắng (white matter lesions), phù hợp với chẩn đoán đã biết là xơ cứng rải rác (multiple sclerosis).
- Chuỗi hình ảnh FLAIR trục bị giảm chất lượng do nhiễu chuyển động (motion artifact).
- Không có bất thường khu trú nào khác.
DISCUSSION:
- Tín hiệu tăng trên T2 (high T2 signal) hai bên tại các đoạn dây thần kinh sinh ba trong cầu não tương đối thường gặp trong xơ cứng rải rác (gặp trong 3–7% trường hợp)¹.
- Mặc dù đau dây thần kinh sinh ba (trigeminal neuralgia) gặp phổ biến hơn ở bệnh nhân xơ cứng rải rác, nhưng mối liên hệ giữa tổn thương hình ảnh này và lâm sàng đau dây thần kinh sinh ba chưa rõ ràng; một số nghiên cứu không ghi nhận tỷ lệ mắc tăng ở những người bị ảnh hưởng¹.
- Do đó, cần cẩn trọng trong việc đánh giá các nguyên nhân khác thay vì gán chẩn đoán đau dây thần kinh sinh ba là biến chứng của xơ cứng rải rác (sequelae of multiple sclerosis).
- Trong trường hợp này, sự hiện diện của động mạch tiểu não trên tiếp xúc với dây thần kinh sinh ba bên có triệu chứng làm dấy lên khả năng đây là nguyên nhân gây bệnh.
- Tuy nhiên, bất kỳ kỳ vọng nào về khả năng điều trị thành công bằng phẫu thuật giải ép mạch máu nhỏ (microvascular decompression) cũng cần được cân nhắc thận trọng do ảnh hưởng không rõ ràng của xơ cứng rải rác đến tiên lượng.
Chẩn đoán
Xơ cứng rải rác (multiple sclerosis) và đau dây thần kinh sinh ba (trigeminal neuralgia)
Chẩn đoán phân biệt
- 1.Chèn ép thần kinh sinh ba do mạch máu
- 2.Rối loạn mất myelin dây thần kinh sinh ba do xơ cứng rải rác
- 3.Đau dây thần kinh sinh ba vô căn nguyên phát
Điểm giảng dạy
- "Tín hiệu tăng T2 ở đoạn dây thần kinh sinh ba trong cầu não hai bên xuất hiện ở 3–7% trường hợp xơ cứng rải rác."
- "Đau dây thần kinh sinh ba ở bệnh nhân xơ cứng rải rác có thể không tương quan rõ với hình ảnh học; cần đánh giá các nguyên nhân khác."
- "Sự tiếp xúc mạch máu-thần kinh tại vùng vào rễ dây thần kinh sinh ba có thể bắt chước hoặc góp phần gây triệu chứng, ngay cả ở bệnh nhân xơ cứng rải rác."
Thảo luận
Tín hiệu tăng T2 hai bên tại các đoạn dây thần kinh sinh ba trong cầu não là một dấu hiệu hình ảnh đã được ghi nhận trong xơ cứng rải rác, xuất hiện ở 3–7% trường hợp. Mặc dù đau dây thần kinh sinh ba phổ biến hơn ở bệnh nhân xơ cứng rải rác, mối tương quan giữa hình ảnh này và triệu chứng lâm sàng vẫn chưa rõ ràng. Một số nghiên cứu cho thấy không có tăng tỷ lệ đau dây thần kinh ở những người có thay đổi tín hiệu dây thần kinh trên MRI, cho thấy rằng các nguyên nhân khác không nên bị bỏ qua. Trong trường hợp này, cơn đau mặt bên trái đi kèm với sự tiếp xúc giữa động mạch tiểu não trên và dây thần kinh sinh ba trái tại vùng vào rễ—một nguyên nhân điển hình của đau dây thần kinh sinh ba. Mặc dù xơ cứng rải rác có thể góp phần gây đau thần kinh, sự hiện diện của chèn ép mạch máu làm dấy lên khả năng có thành phần có thể điều trị được. Phẫu thuật giải ép mạch máu nhỏ có thể làm giảm triệu chứng, nhưng tiên lượng kém hơn ở bệnh nhân xơ cứng rải rác do tổn thương mất myelin trung ương. Do đó, việc đánh giá kỹ lưỡng các nguyên nhân chèn ép là cần thiết ngay cả khi đã chẩn đoán xơ cứng rải rác.
Bài viết liên quan
Ca bệnh liên quan

Multiple Sclerosis with Dissemination in Space and Time on MRI (Xơ cứng rải rác)

Multiple Sclerosis of the Spine (Xơ cứng rải rác ở tủy sống)

Multiple Sclerosis (Xơ cứng rải rác)

Multiple Sclerosis Involving Brain and Spinal Cord (Xơ cứng rải rác - não và tủy sống)

Multiple Sclerosis (Xơ cứng rải rác)

Multiple Sclerosis (Xơ cứng rải rác)