Axial (C+ arterial phase)

Xem toàn màn hình

CT•Axial (C+ arterial phase)•1 / 333

Ca bệnhTắc tĩnh mạch mạc treo trên - thiếu máu ruột non

Tắc tĩnh mạch mạc treo trên - thiếu máu ruột non

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi45

Giới tínhF

Bệnh sử lâm sàng

Đau bụng kéo dài một tuần, kèm nôn và không có đại tiện.
Đái tháo đường type 2 phụ thuộc insulin.
Đã từng phẫu thuật tụy.
Dùng thuốc tránh thai bằng đường uống để điều trị nội mạc tử cung.
Bạch cầu tăng (17,9 × 10³/µL) với bạch cầu trung tính tăng đáng kể, và tăng đường huyết (352 mg/dL).

Chẩn đoán & Phát hiện

Từ hồ sơ:

Tắc tĩnh mạch mạc treo trên - thiếu máu ruột non (Superior mesenteric vein thrombosis - ileal ischemia)

Hình ảnh minh hoạ
(hình ảnh SVG không hiển thị trong bản dịch)

Mô tả phẫu thuật:

Phẫu thuật mở khám phá (exploratory laparotomy) cho thấy dịch viêm tự do và khoảng 30 cm đoạn cuối của ruột non (distal ileum) có thay đổi thiếu máu mà không có thủng.
Đã thực hiện cắt bỏ đoạn ruột non (segmental ileal resection) và tạo ống ruột thừa dạng hai thùng (double‑barrel ileostomy).
Không phát hiện bất thường nội tạng khác trong khoang bụng.

DISCUSSION

Tắc tĩnh mạch mạc treo trên là nguyên nhân hiếm gặp gây thiếu máu mạc treo, thường xuất hiện với đau bụng không đặc hiệu và tiến triển dần. Do phù thành thành ruột và chèn ép nội lumen, bệnh có thể mô phỏng tắc ruột (intestinal obstruction), như trong trường hợp này, dẫn đến chẩn đoán sai ban đầu.
Tắc dòng ra tĩnh mạch gây tắc nghẽn máu trong thành ruột, phù dưới niêm mạc và thiếu máu tiến triển. Khác với thiếu máu động mạch, quá trình thường sub‑acute, tạo ra khoảng thời gian điều trị tiềm năng. Chẩn đoán sớm bằng CT có tăng cường tương phản (contrast‑enhanced CT) là rất quan trọng, vì việc dùng thuốc chống đông kịp thời có thể ngăn ngừa tiến triển tới hoại tử xuyên thành (transmural necrosis).
Khi xuất hiện dấu hiệu thiếu máu không thể đảo ngược hoặc viêm phúc mạc (peritonitis), cần can thiệp phẫu thuật ngay. Ở bệnh nhân này, hoại tử ruột non đoạn đã yêu cầu cắt bỏ và tạo ống thừa. Nếu chẩn đoán sớm hơn, các lựa chọn điều trị có thể bao gồm: chống đông hệ thống, tẩm huyết khối tiêu thụ qua ống (catheter‑directed thrombolysis), hoặc lấy tắc mạch nội mạch (endovascular thrombectomy) ở những trường hợp được chọn.
Khả năng sống còn của ruột phụ thuộc vào thời gian và mức độ tắc nghẽn tĩnh mạch. Thay đổi có thể đảo ngược trong 24–48 giờ đầu; sau thời gian này, thiếu máu kéo dài có thể tiến triển tới hoại tử, như đã xác nhận bằng mô học trong trường hợp này.
Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân nhắc tắc tĩnh mạch mạc treo trên như một chẩn đoán phân biệt ở bệnh nhân nghi ngờ tắc ruột, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ tạo cục máu đông.

Chẩn đoán

Tắc tĩnh mạch mạc treo trên - thiếu máu ruột non (Superior mesenteric vein thrombosis - ileal ischemia)

Chẩn đoán phân biệt

1.Tắc ruột non cơ học
2.Thiếu máu động mạch mạc treo cấp
3.Viêm ruột non nhiễm trùng

Điểm giảng dạy

"Tắc tĩnh mạch mạc treo trên thường biểu hiện bằng đau bụng không đặc hiệu, tiến triển dần và có thể mô phỏng tắc ruột do phù thành thành ruột."
"Khác với tắc nghẽn động mạch, huyết khối tĩnh mạch có diễn biến dưới cấp, tạo ra khoảng thời gian tiềm năng để điều trị bằng thuốc chống đông trước khi xảy ra hoại tử xuyên thành."
"Các yếu tố nguy cơ bao gồm trạng thái tăng đông (ví dụ: thuốc tránh thai), viêm cục bộ (ví dụ: viêm tụy/phẫu thuật) và các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường."

Thảo luận

Tắc tĩnh mạch mạc treo trên (SMVT) là nguyên nhân hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của thiếu máu mạc treo, chiếm khoảng 5-15% các trường hợp thiếu máu mạc treo. Bệnh sinh liên quan đến tắc nghẽn dòng ra tĩnh mạch, dẫn đến tắc nghẽn máu trong thành ruột, phù dưới niêm mạc và cuối cùng là tổn thương thiếu máu. Lâm sàng, bệnh nhân thường xuất hiện với đau bụng dữ dội hơn so với khám lâm sàng và các triệu chứng có thể bắt chước tắc ruột non, như thấy trong trường hợp này. Chẩn đoán chủ yếu được thiết lập thông qua CT tăng cường, có thể cho thấy khiếm khuyết độ đầy trong tĩnh mạch mạc treo trên, dày thành ruột, xơ hóa mạc treo và dịch bụng. Quản lý phụ thuộc vào thời điểm chẩn đoán và sự hiện diện của hoại tử ruột. Khi không có viêm phúc mạc hoặc dấu hiệu thiếu máu không thể đảo ngược, chống đông hệ thống là phương pháp điều trị chính để ngăn ngừa sự lan rộng của cục máu đông. Tuy nhiên, can thiệp phẫu thuật là bắt buộc khi nghi ngờ hoại tử xuyên thành hoặc thủng, thường bao gồm cắt bỏ đoạn ruột bị ảnh hưởng. Trường hợp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chỉ số nghi ngờ cao đối với SMVT ở bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ tăng đông khi đến khám với các triệu chứng bụng.