Axial with rectal contrast C+ portal venous phase

Xem toàn màn hình

CT•Axial with rectal contrast C+ portal venous phase•1 / 332

Ca bệnhRò hạch bạch huyết – đại tràng thứ phát do lao ổ bụng

Rò hạch bạch huyết – đại tràng thứ phát do lao ổ bụng

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi35 year

Giới tínhMale

Bệnh sử lâm sàng

Bệnh nhân đến khám với tiền sử tiêu chảy và nôn ói kéo dài 2 tháng, kèm theo các triệu chứng của thiếu máu. Hemoglobin là 7,9 g/dL.

Chẩn đoán & Phát hiện

Hình ảnh ghi nhận tình trạng hạch mạc treo bụng và vùng sau phúc mạc hoại tử kèm theo các tổn thương giảm tăng quang ở lách.

Dịch ổ bụng (ascites) mức độ nhẹ và tràn dịch màng phổi (pleural effusion) trái mức độ nhẹ.

Ghi nhận một hạch hoại tử liên quan mật thiết với đoạn đại tràng xuống gần nhất.

Xét theo độ tuổi và tiền sử bệnh nhân, hình ảnh này có thể đại diện cho lao lách (splenic tuberculosis) kèm viêm hạch (lymphadenitis).

Nội soi đại tràng (Colonoscopy)
Nội soi đại tràng ghi nhận hình ảnh lỗ dò không phải đại tràng với chất hoại tử dạng phễn (caseating material) chảy ra ngoài.

Chụp đối quang trực tràng (Rectal contrast)
Sau nội soi đại tràng, ghi nhận thể tích vùng hạch hoại tử cạnh đại tràng xuống giảm đáng kể; hạch hiện chứa thuốc cản quang đường ruột và có mức hơi-dịch (air-fluid level). Các vùng hạch hoại tử còn lại không thay đổi.

THẢO LUẬN:
Trường hợp ban đầu được chẩn đoán là viêm hạch lao (lymphadenitis) do lao bụng (abdominal tuberculosis – TB).

Sau khi có kết quả nội soi đại tràng, một chụp CT bổ sung có bơm thuốc cản quang qua trực tràng được thực hiện, cho thấy hình ảnh dò hạch đại tràng (lymphonodocolic fistula) – một biến chứng hiếm gặp của lao.

Bệnh nhân được bắt đầu phác đồ điều trị lao, và xét nghiệm GeneXpert MTB/RIF cho kết quả dương tính.

Chẩn đoán

Dò hạch đại tràng (lymphonodocolic fistula) thứ phát do lao bụng (abdominal tuberculosis)

Chẩn đoán phân biệt

1.Bệnh Crohn với áp xe tạo dò
2.Ung thư đại tràng xâm lấn hạch lân cận
3.U lympho với tổn thương hạch hoại tử và hình thành dò

Điểm giảng dạy

"Dò hạch đại tràng là biến chứng hiếm của lao bụng, thường hình thành giữa các hạch mạc treo hoại tử và đại tràng."
"Chụp CT có cản quang đường ruột có thể xác nhận thông dò khi thấy mức hơi-dịch trong hạch và thuốc cản quang tích tụ."
"Tổ chức hoại tử dạng phễu (caseating granuloma) và xét nghiệm GeneXpert MTB/RIF dương tính giúp chẩn đoán lao, từ đó định hướng điều trị phù hợp."

Thảo luận

Dò hạch đại tràng là một biến chứng hiếm gặp nhưng đã được ghi nhận trong lao bụng, thường xuất phát từ quá trình hoại tử phễu trong các hạch mạc treo hoặc vùng sau phúc mạc ăn mòn vào đại tràng liền kề. Tình trạng này dễ xảy ra hơn ở bệnh nhân có lao tiến triển, chưa được điều trị hoặc điều trị không đầy đủ. Các dấu hiệu hình ảnh như tổn thương lách giảm tăng quang, hạch hoại tử và dịch ổ bụng gợi ý một quá trình viêm hạt toàn thân. Chẩn đoán xác định thường dựa vào việc phát hiện thông dò qua nội soi đại tràng và chụp cản quang trực tràng như trường hợp này. Sự hiện diện của chất hoại tử dạng phễu và xét nghiệm GeneXpert MTB/RIF dương tính khẳng định nhiễm Mycobacterium tuberculosis. Việc nhận biết sớm các dò hạch đại tràng rất quan trọng để bắt đầu điều trị kháng lao phù hợp và ngăn ngừa các biến chứng như thủng tạng, viêm phúc mạc hoặc suy dinh dưỡng do tiêu chảy mạn tính.