Axial lung window

Xem toàn màn hình

CT•Axial lung window•1 / 30

Ca bệnhLao phổi thứ phát

Lao phổi thứ phát

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi20 year

Giới tínhFemale

Bệnh sử lâm sàng

Ho khan không đặc hiệu trong ba tháng gần đây. Tình trạng xã hội tốt.

Chẩn đoán & Phát hiện

Hình ảnh lưới và vi nốt lan tỏa, khuynh hướng phân bố ở vùng trên và vùng giữa hai phổi.
Có khối ở vùng giữa phổi phải và hai ổ phá hủy (cavities) ở vùng giữa và vùng trên phổi trái.
Các vùng vi nốt ở thuỳ trên, phân thuỳ đỉnh của thuỳ dưới và thuỳ giữa, kèm theo dấu hiệu cây trong chồi (tree in bud sign).
Có các vùng đặc chắc kèm ổ phá hủy ở hai bên tại phân thuỳ 3, phân thuỳ 1/2, phân thuỳ 2R và phân thuỳ 6R.
Không có tràn dịch màng phổi (pleural effusion).
Không có bệnh lý hạch trung thất (lymphadenopathy) đáng kể.

[DISCUSSION]
Mặc dù lao phổi chủ yếu là vấn đề ở các nước đang phát triển, nhưng tỷ lệ mắc đang gia tăng tại các nước phát triển. Do đó, việc sử dụng chụp X-quang ngực – một xét nghiệm lâm sàng có liều tia tương đối thấp nhưng cho kết quả có giá trị – là rất quan trọng, đặc biệt ở những bệnh nhân trẻ tuổi có các thay đổi đường thở không rõ nguyên nhân.

Trong trường hợp này, không có tiền sử tiếp xúc với lao, nhưng soi đàm rửa phế quản tìm thấy trực khuẩn kháng axit dương tính (acid-fast bacilli positive). Chụp CT ngực được thực hiện nhằm loại trừ các bệnh lý lồng ngực khác.

Chẩn đoán

Lao phổi thứ phát (post-primary tuberculosis)

Chẩn đoán phân biệt

1.Nhiễm nấm (ví dụ: histoplasmosis hoặc aspergillosis)
2.Bệnh sarcoid với tổn thương phổi
3.Ung thư phế nang (hiện được phân loại là ung thư biểu mô tuyến tại chỗ)

Điểm giảng dạy

"Lao phổi thứ phát thường ảnh hưởng đến thuỳ trên và phân thuỳ đỉnh của thuỳ dưới, với các hình ảnh mờ lưới – vi nốt, ổ phá hủy và dấu hiệu cây trong chồi trên hình ảnh học."
"Kết quả soi đàm dương tính với trực khuẩn kháng axit từ dịch rửa phế quản hỗ trợ chẩn đoán lao hoạt động, ngay cả khi không có tiền sử tiếp xúc rõ ràng."
"Chụp CT ngực rất hữu ích để loại trừ các bệnh lý lồng ngực khác và đánh giá mức độ lan rộng của bệnh trong các trường hợp nghi lao."

Thảo luận

Lao phổi thứ phát, còn gọi là lao tái hoạt, xảy ra ở những người từng bị nhiễm trước đó, thường biểu hiện nhiều năm sau khi nhiễm ban đầu. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến các thuỳ trên và phân thuỳ đỉnh của thuỳ dưới do nồng độ oxy cao, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của Mycobacterium tuberculosis. Các dấu hiệu hình ảnh điển hình bao gồm mờ lưới – vi nốt ở thuỳ trên, ổ phá hủy và dấu hiệu cây trong chồi, cho thấy sự lan truyền qua đường phế quản. Khác với lao nguyên phát, lao thứ phát ít đi kèm bệnh lý hạch trung thất và thường không có tràn dịch màng phổi. Chẩn đoán được khẳng định bằng phát hiện trực khuẩn kháng axit trong đàm hoặc dịch rửa phế quản. Hình ảnh học đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và phân biệt với các bệnh phổi dạng hạt hoặc khối u khác.