Ngộ độc methanol cấp tính

• Có hoại tử vùng vỏ đồi (putamen) hai bên, đối xứng, cấp tính, không xuất huyết, với hạn chế khuếch tán (restricted diffusion) và giảm độ khuếch tán trung bình trên bản đồ ADC tương ứng.
• Không có ngấm thuốc (enhancement) bất thường sau tiêm thuốc cản quang.
• Ngoài ra, có hạn chế khuếch tán (restricted diffusion) ở vùng vỏ trán hai bên.
• Các điểm âm tính quan trọng bao gồm: dây thần kinh thị giác (optic nerves), đường dẫn truyền thị giác (optic pathway), thùy chẩm (occipital lobes), chất trắng dưới vỏ và chất trắng sâu, và hai bán cầu tiểu não (cerebellar hemispheres) đều bình thường.
• Chụp cộng hưởng từ sọ não (MRI brain) về cơ bản không có bất thường khác.

[DISCUSSION]
Bệnh nhân này được chẩn đoán ngộ độc methanol cấp tính (acute methanol poisoning) dựa trên hình ảnh học và được xác nhận bằng xét nghiệm sinh hóa.

Methanol là một chất lỏng cực kỳ độc hại, không dùng để uống.

Không có tiền sử tự tử hay cố ý tự hại.

Bệnh nhân đáp ứng kém với điều trị tích cực nhằm giảm nồng độ methanol và điều chỉnh toan chuyển hóa, và sau đó tử vong.

Điều trị tiêu chuẩn bao gồm sử dụng ethanol đường tĩnh mạch nhằm giảm sản xuất formate. Methanol trước tiên được chuyển hóa thành formaldehyde bởi men alcohol dehydrogenase. Formaldehyde sau đó được chuyển hóa thành acid formic (formate) bởi aldehyde dehydrogenase.

Nồng độ methanol trong máu và acid formic trong nước tiểu của bệnh nhân tăng rất cao, xác nhận chẩn đoán ngộ độc methanol (methanol poisoning):

• Acid formic trong nước tiểu: 15.153 mg/gCr (giá trị bình thường ở người không tiếp xúc công nghiệp: 0,0–23,0 mg/gCr) (nồng độ acid formic trong nước tiểu thường được biểu thị bằng mg/g creatinin)
• Methanol trong nước tiểu: 7589,65 mg/L (giá trị bình thường: 0,00–2,00 mg/L)

Xét nghiệm độc chất khác âm tính, cụ thể: không có bằng chứng của thuyên tắc (embolism) do carbon monoxide, độc tính cyanide (cyanide toxicity) được loại trừ do cyanide khó tiếp cận trong thực tế, và ngộ độc organophosphate cũng được loại trừ.

Xét nghiệm ma túy toàn diện âm tính; xét nghiệm SARS-CoV-2 RT-PCR và test kháng nguyên nhanh đều âm tính.

Tiền sử trước đó không rõ ràng, và bản chất cụ thể của việc uống phải chất độc không thể xác định chắc chắn (uống nhầm, uống cố ý, hoặc bị ép uống dung môi công nghiệp có chứa methanol, hoặc uống rượu tự nấu).

Trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19, việc sản xuất và tiêu thụ rượu tự nấu gia tăng khi các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt cấm mua bán rượu tại Nam Phi.

Trong trường hợp này, nồng độ methanol cực kỳ cao gợi ý khả năng cao là đã uống phải dung môi công nghiệp.