Axial non-contrast

Xem toàn màn hình

CT•Axial non-contrast•1 / 28

Ca bệnhDấu hiệu tiểu não trắng (dấu hiệu đảo ngược)

Dấu hiệu tiểu não trắng (dấu hiệu đảo ngược)

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi6 day

Giới tínhMale

Bệnh sử lâm sàng

Vàng da, da xanh xao và bầm da kèm phồng thóp trước. Sinh thường qua ngả âm đạo.

Chẩn đoán & Phát hiện

Chụp CT ban đầu

Giảm tỷ trọng lan tỏa ở các bán cầu đại não (cerebral hemispheres) với mất phân biệt ranh giới giữa chất xám–chất trắng và xóa rãnh não (sulcal effacement), phù hợp với phù não lan tỏa nặng (severe diffuse cerebral edema).
Tiểu não (cerebellum) và thân não (brainstem) xuất hiện tương đối tăng tỷ trọng (hyperattenuated) so với các bán cầu đại não, tạo nên dấu hiệu tiểu não trắng (white cerebellum sign).
Giãn nhẹ đến trung bình các não thất bên và não thất III, không liên quan đến não thất IV, gợi ý giãn não thất không thông (non-communicating hydrocephalus).
Các khối máu tụ dưới màng cứng cấp tính (acute subdural hematomas) kèm theo ở vùng trên lều (supratentorial), vùng cạnh dải não (parafalcine) và vùng dưới lều (infratentorial/retro-cerebellar), cùng với xuất huyết não thất tối thiểu ở sừng sau bên trái của não thất bên.
Không thấy lệch đường giữa (midline shift) hay gãy xương sọ (skull fracture).

Sau 3 ngày

Huyết tụ dưới màng cứng vùng trên và dưới lều giảm tối thiểu.
Xuất huyết não thất đã tiêu hoàn toàn.
Giảm tỷ trọng lan tỏa ở các bán cầu đại não vẫn tồn tại, mức độ giãn não thất tương tự, và tình trạng tăng tỷ trọng tương đối của tiểu não và thân não không thay đổi.

DISCUSSION:
Trường hợp này cho thấy giảm tỷ trọng lan tỏa ở các bán cầu đại não kèm mất phân biệt giữa chất xám và chất trắng, phù hợp với tổn thương thiếu oxy–thiếu máu nặng (severe hypoxic–ischemic injury). Tiểu não và thân não vẫn tương đối tăng tỷ trọng, tạo nên dấu hiệu tiểu não trắng (white cerebellum sign).
Có các khối máu tụ dưới màng cứng cấp tính ở vùng trên lều, cạnh dải não và vùng dưới lều (sau tiểu não). Không thấy gãy xương sọ, lệch đường giữa hay các tổn thương khu trú (focal lesions).
Các hình ảnh này có thể do chấn thương lúc sinh hoặc thiếu oxy quanh lúc sinh, với khả năng giãn não thất thứ phát. Chụp hình theo dõi cho thấy các ổ xuất huyết đã giảm, trong khi dấu hiệu tiểu não trắng vẫn còn tồn tại.

Tác giả ca lâm sàng: BS. Mohammed Gamel, Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh chuyên khoa, Bệnh viện Alrawdha

Lời cảm ơn:

BS. Abdughafar Alsrori, Bác sĩ Nhi khoa chuyên khoa, Bệnh viện Alrawdha
BS. Rabe Alazani, Bác sĩ Ngoại thần kinh chuyên khoa, Bệnh viện Alrawdha
Riyadh Homood, Kỹ thuật viên Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Alrawdha

Chẩn đoán

Dấu hiệu tiểu não trắng (white cerebellum sign - reversal sign)

Chẩn đoán phân biệt

1.Bệnh não thiếu oxy-thiếu máu
2.Phù não lan tỏa do bệnh não chuyển hóa
3.Chấn thương sọ não do bạo hành (hội chứng trẻ bị rung lắc)

Điểm giảng dạy

"Dấu hiệu tiểu não trắng là một hình ảnh học đặc trưng bởi tăng tỷ trọng tương đối của tiểu não và thân não so với các bán cầu đại não giảm tỷ trọng lan tỏa, thường gặp trong tổn thương thiếu oxy-thiếu máu nặng ở trẻ sơ sinh."
"Dấu hiệu này cho thấy phù não lan tỏa nặng với sự bảo tồn tương đối các cấu trúc hố sau, phản ánh sự khác biệt về lưu lượng máu não vùng và mức độ tổn thương theo vùng."
"Sự hiện diện của các máu tụ dưới màng cứng cấp tính ở nhiều khoang (trên lều, dưới lều, cạnh dải não) mà không có gãy xương sọ làm dấy lên nghi ngờ chấn thương do bạo hành, mặc dù chấn thương lúc sinh hoặc thiếu oxy quanh lúc sinh cũng có thể là nguyên nhân."

Thảo luận

Dấu hiệu tiểu não trắng, còn gọi là dấu hiệu đảo ngược, là một hình ảnh hiếm gặp nhưng báo hiệu tiên lượng xấu trên chụp CT sọ não không tiêm thuốc cản quang, thường thấy ở trẻ sơ sinh bị ngạt lúc sinh nặng. Dấu hiệu này xuất hiện do giảm tỷ trọng lan tỏa ở các bán cầu đại não do tổn thương thiếu oxy-thiếu máu nghiêm trọng, trong khi tiểu não và thân não vẫn giữ tỷ trọng tương đối nguyên vẹn, tạo nên sự tương phản 'đảo ngược'. Hiện tượng này phản ánh sự nhạy cảm chọn lọc của vỏ não đại não với tình trạng thiếu oxy, trong khi các cấu trúc hố sau được bảo tồn tương đối. Các máu tụ dưới màng cứng cấp tính kèm theo ở vùng trên và dưới lều có thể gợi ý chấn thương lúc sinh hoặc bạo hành. Việc không thấy gãy xương sọ hay lệch đường giữa không loại trừ các tổn thương nội sọ nghiêm trọng. Hình ảnh tiểu não trắng kéo dài trên các lần chụp theo dõi thường liên quan đến tiên lượng thần kinh xấu. Các chẩn đoán phân biệt bao gồm bệnh não chuyển hóa và nhiễm trùng nặng, mặc dù bối cảnh lâm sàng và đặc điểm hình ảnh ủng hộ nguyên nhân thiếu oxy-thiếu máu trong trường hợp sơ sinh này.