Phình tách động mạch chủ kèm khối máu tụ thành động mạch phổi

• Tấm lợp nội trung mạc tách rời kéo dài từ rốn động mạch chủ đến cung động mạch chủ với hình ảnh hai lòng mạch điển hình
• Lòng giả lớn bên phải chèn ép lòng thật nhỏ hơn ở bên trái
• Vết rách vào tại rốn động mạch chủ ở vùng chuyển tiếp giữa xoang trái Valsalva và xoang không vành
• Hai vết rách thoát ra ở cung động mạch chủ:
  • Thứ nhất, giữa nơi xuất phát của thân cánh tay đầu và động mạch cảnh chung trái
  • Thứ hai, ở vị trí xa hơn so với nơi xuất phát của động mạch dưới đòn trái
• Các động mạch vành, động mạch cảnh chung trái và động mạch dưới đòn trái bắt nguồn từ lòng thật; thân cánh tay đầu bắt nguồn từ lòng giả
• Khối máu tụ thành mạch (intramural hematoma) dọc theo thành sau của động mạch chủ lên

Động mạch phổi, trung thất và phổi

• Dịch tăng tỷ trọng (hyperdense fluid) dọc theo và xung quanh thân động mạch phổi và cả hai động mạch phổi, kèm lòng mạch động mạch phổi phải tương đối hẹp
• Có thể có hiện tượng tràn máu vào các ngách phổi và xoang ngang màng ngoài tim
• Dải mỡ (fat stranding) và các hạch bạch huyết không to trong trung thất
• Các vùng mờ kính (ground-glass opacity) ở tiểu thùy quanh động mạch phân thùy trên của thuỳ dưới phải, gợi ý xuất huyết tiểu phế nang (alveolar hemorrhage)

Tim và động mạch vành

• Chi phối vành trái (left coronary dominance)
• Động mạch vành phải nhỏ bất thường (hypoplastic right coronary artery)
• Động mạch vành trái chính và động mạch vành phải đều bắt nguồn từ lòng thật
• Không thấy hình ảnh (no evidence of) tách động mạch vành
• Không thấy tắc mạch (occlusion) hay hẹp (stenosis) động mạch vành
• Các buồng tim không giãn
• Không có tràn dịch màng ngoài tim đáng kể

Tổng hợp phát hiện chính

• Phình tách động mạch chủ từ rốn động mạch chủ đến cung động mạch chủ, Stanford type A
• Vết rách vào ở rốn động mạch chủ sau, hai vết rách thoát ra ở cung động mạch chủ
• Khối máu tụ thành động mạch chủ (aortic intramural hematoma) ở thành sau bên
• Khối máu tụ thành động mạch phổi (pulmonary artery intramural hematoma) phối hợp

Hình ảnh nổi bật (các hình ảnh này đã được đưa vào trước khi có chức năng chú thích của Radiopaedia)

• Lòng giả lớn (vùng phủ màu vàng) nằm bên trái tấm lợp nội trung mạc tách rời
• Vết rách vào ở rốn động mạch chủ sau (mũi tên đỏ) và các vết rách thoát ra ở cung động mạch chủ (mũi tên xanh)
• Khối máu tụ thành động mạch chủ thấy rõ ở bờ sau của động mạch chủ lên (vùng phủ màu đỏ)
• Khối máu tụ thành động mạch phổi chủ yếu quanh thân động mạch phổi và động mạch phổi phải (vùng phủ màu xanh)
• Các chú thích và vùng phủ do Joachim Feger thực hiện

DISCUSSION:
Phình tách động mạch chủ cấp (acute aortic dissection) ở đoạn động mạch chủ lên, Stanford type A, là một dạng của hội chứng động mạch chủ cấp (acute aortic syndrome), cần được xử trí phẫu thuật ngay lập tức.

Khối máu tụ thành động mạch phổi (pulmonary artery intramural hematoma) là một biến chứng hiếm gặp của phình tách động mạch chủ, ý nghĩa lâm sàng chưa được làm rõ hoàn toàn 1. Tình trạng này đã được mô tả trong các trường hợp thành sau của rốn động mạch chủ bị tổn thương, do máu tràn vào lớp áo ngoài chung giữa động mạch chủ và động mạch phổi (aortopulmonary adventitia) 1–3. Trên hình ảnh, nó có thể hiện diện dưới dạng dày thành động mạch phổi hình lưỡi liềm hoặc vòng tròn tăng tỷ trọng, và có thể hỗ trợ chẩn đoán phình tách động mạch chủ trong các trường hợp không thấy rõ tấm lợp nội trung mạc hoặc có hiện tượng nhiễu do đập mạch (pulsation artifacts) 1. Trong trường hợp này, các vùng tăng tỷ trọng lan theo đường đi của động mạch phổi với góc tù so với thành động mạch phổi giúp củng cố chẩn đoán. Các chẩn đoán phân biệt bao gồm xuất huyết trung thất rõ rệt và tràn máu vào các ngách màng ngoài tim 1.

Một phát hiện tình cờ thêm là động mạch vành phải nhỏ bất thường trong bối cảnh chi phối vành trái.

Bệnh nhân đã được chuyển ngay đến đơn vị phẫu thuật tim lồng ngực và được thay van động mạch chủ, đồng thời đặt mảnh ghép (prosthesis) cho cung động mạch chủ.