Axial C+ arterial phase

Xem toàn màn hình

CT•Axial C+ arterial phase•1 / 77

Ca bệnhTổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu

Tổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu

Nguồn gốc

Radiopaedia

Dữ liệu bệnh nhân

Tuổi35 year

Giới tínhMale

Bệnh sử lâm sàng

Tai nạn xe máy.

Chẩn đoán & Phát hiện

Đầu ống nội khí quản (ETT) nằm trong khí quản ngực trên.
Đặc bóng mờ kẽ – khoảng kẽ mờ mờ vùng đáy phổi phải và vùng hạ thuỳ, phù hợp nhất với hình ảnh hít sặc, nhưng cũng có thể đại diện cho dập phổi giai đoạn sớm.
Không có tràn dịch màng phổi (pleural effusion) hay tràn khí màng phổi (pneumothorax).
Không có rò khí.
Viền trung thất (mediastinal contours) bình thường so với tư thế chụp.
Không có gãy xương di lệch.
Cung động mạch chủ (aortic arch) ba nhánh bình thường.
Các bất thường nội mạc nhỏ (< 10 mm) tại thành trong của động mạch chủ ngực xuống (descending thoracic aorta), ngay phía dưới eo động mạch chủ (isthmus).
Không có khối máu tụ quanh động mạch chủ (periaortic hematoma).
Tim và màng ngoài tim (pericardium) bình thường.
Khối máu tụ nhỏ vùng trước cột sống (prevertebral hematoma) tại vùng nối cổ-ngực (cervicothoracic junction).
Khối máu tụ nhỏ sau xương ức (retrosternal hematoma), độ dày tối đa 10 mm, nằm bên trái trung thất trước.
Đặc khoảng kẽ rải rác đại diện cho dập phổi (pulmonary contusion).
Thay đổi phụ thuộc hai phổi (bilateral dependent change) ở vùng phổi sau.
Không có tràn dịch màng phổi (pleural effusion) hay tràn khí màng phổi (pneumothorax).
Hệ thống khí phế quản – khí quản (tracheobronchial tree) thông thoáng (patent).
Gãy xương sườn trái, sườn 6 và 7 phía trước, và sườn 2 phía sau.
Gãy xương ức thân dưới, di lệch tối thiểu.
Gãy thân đốt sống trước tại bản sụn trên của đốt sống T1.
Tổn thương nội mạc tối thiểu thành trong của động mạch chủ ngực xuống gần gốc.
Dập phổi (pulmonary contusions).
Gãy xương ức và xương sườn trái. Không có đoạn xương chìm (flail segment).
Gãy thân đốt sống trước T1 (một cột duy nhất).
Chụp động mạch chủ (aortogram) cho thấy bất thường nhỏ thành trong tại động mạch chủ xuống trên, không thấy hình ảnh thuốc thoát ra ngoài (extravasation) hay bóc tách (dissection).
Stent động mạch chủ được đặt thành công.

[DISCUSSION]
Ca lâm sàng này minh họa vị trí điển hình và hình ảnh đặc trưng của tổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu.
Bệnh nhân hồi phục tốt sau can thiệp đặt stent động mạch chủ.

Chẩn đoán

Tổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu (minimal aortic injury)

Chẩn đoán phân biệt

1.Bóc tách động mạch chủ
2.Khối máu tụ trung thất do chấn thương tù
3.Dập phổi so với viêm phổi hít

Điểm giảng dạy

"Tổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu thường biểu hiện bằng các bất thường nội mạc nhẹ trên hình ảnh, thường gặp ngay sau eo động mạch chủ."
"Việc không thấy khối máu tụ quanh động mạch chủ hay thoát thuốc cản quang không loại trừ tổn thương động mạch chủ có ý nghĩa; vạt nội mạc có thể là dấu hiệu duy nhất."
"Việc đặt stent nội mạch sớm có thể cứu sống trong các tổn thương động mạch chủ mức độ nhẹ để ngăn ngừa vỡ muộn."

Thảo luận

Tổn thương động mạch chủ mức độ tối thiểu là một tình trạng potentially đe dọa tính mạng, thường gặp sau chấn thương ngực tù do lực mạnh như tai nạn giao thông. Tổn thương thường xảy ra ở đoạn động mạch chủ ngực xuống gần gốc, ngay sau eo động mạch chủ, nơi dây chằng động mạch cố định thành mạch, làm tăng nguy cơ tổn thương do lực cắt. Các dấu hiệu hình ảnh có thể rất kín đáo, bao gồm các vạt nội mạc nhỏ hoặc bất thường thành mạch mà không có khối máu tụ quanh động mạch chủ hay thoát thuốc cản quang. Mặc dù được gọi là 'tối thiểu', những tổn thương này vẫn có nguy cơ vỡ muộn, do đó cần chẩn đoán và can thiệp kịp thời. Chụp cắt lớp vi tính động mạch chủ (CTA) là phương pháp ưu tiên để phát hiện. Đặt stent nội mạch hiện là phương pháp điều trị được lựa chọn, với tỷ lệ biến chứng và tử vong thấp hơn so với phẫu thuật mở. Ca lâm sàng này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá cẩn trọng động mạch chủ ở bệnh nhân chấn thương, ngay cả khi không có dấu hiệu rõ ràng.