Thiếu máu cục bộ mạc treo cấp tính

• Một số quai ruột non nổi bật nhưng không giãn, thành ruột tăng dày nhẹ (cắt ngang, mặt đứng dọc).
• Giảm tăng quang lan tỏa thành ruột cũng như khí trong thành ruột (cắt ngang, mặt đứng dọc), gợi ý pneumatosis intestinalis (khí trong thành ruột).
• Khí lan tỏa trong hệ mạch mạc treo, đặc biệt ở vùng hạ vị bên phải (cắt ngang, mặt đứng dọc).
• Vôi hóa rõ rệt động mạch chủ bụng và các nhánh của nó.
• Cắt cụt đột ngột động mạch mạc treo tràng trên (SMA), gợi ý huyết khối (thrombosis) (cắt ngang, mặt đứng dọc, mặt đứng ngang).
• Không thấy liềm hơi dưới hoành (pneumoperitoneum) để gợi ý thủng ruột.
• Không thấy khí trong tĩnh mạch cửa.
• Không có dịch tự do trong ổ bụng.
• Ruột già hình dạng bình thường.
• Thoát vị rốn nhỏ chứa mỡ.
• Động mạch vành phải và trái vôi hóa nặng nề.
• Động mạch phổi giãn rõ (bên phải, bên trái), có khả năng phản ánh tăng áp phổi (pulmonary hypertension).

Hình ảnh rất gợi ý thiếu máu cục bộ mạc treo cấp tính thứ phát do huyết khối động mạch mạc treo tràng trên (SMA) gần cuống.
→ Đề nghị hội chẩn cấp cứu với ngoại tổng quát và ngoại mạch máu.

DISCUSSION:
Bệnh nhân nữ 65 tuổi đến khám với các triệu chứng của thiếu máu cục bộ mạc treo cấp trên nền mạn tính (acute on chronic mesenteric ischemia), đặc trưng bởi cơn đau bụng trung tâm dữ dội khởi phát đột ngột, trên nền đau sau ăn kéo dài nhiều tháng và sụt 15kg cân nặng. Bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp kiểm soát kém.

Xét nghiệm ban đầu cho thấy các dấu ấn viêm tăng, lactate 4 mmol/L và suy thận cấp nặng. Chụp CT bụng và chậu rất gợi ý thiếu máu cục bộ mạc treo cấp tính thứ phát do huyết khối lớn tại đoạn gần động mạch mạc treo tràng trên (SMA).

Bệnh nhân đã được mổ mở bụng để lấy huyết khối SMA và đặt stent, sau đó cắt bỏ 3 mét ruột non không còn sống từ đoạn hỗng tràng giữa đến hồi tràng cuối.

Đau bụng sau ăn (post-prandial abdominal pain) là triệu chứng thường gặp trong thiếu máu cục bộ mạc treo mạn tính, do hẹp tiến triển của hệ động mạch cung cấp máu mạc treo. Triệu chứng này còn được gọi là "đau thắt ngực bụng (abdominal angina)". Trong trường hợp này, tắc mạch đột ngột trên nền cung cấp máu mạc treo đã kém sẵn đã dẫn đến thiếu máu cục bộ cấp tính và nhồi máu một phần lớn ruột non (midgut).