Gãy mâm chày Schatzker độ VI kèm tổn thương động mạch khoeo

• Gãy lún, gãy vụn mâm chày ngoài và đầu gần thân xương chày (Impacted, comminuted fracture of lateral tibial plateau and proximal tibial shaft).
• Gãy vụn di lệch cổ xương mác (Displaced comminuted fracture of fibular neck).
• Gãy nội khớp di lệch và vụn nát nghiêm trọng liên quan đến mâm chày ngoài kế cận vùng gian lồi cầu (Heavily comminuted & displaced intra-articular fracture involving the lateral tibial plateau adjacent to the intercondylar area).
• Gãy ngang dạng lún qua vùng nối hành xương - thân xương chày. Gãy vụn cổ xương mác (Impacted transverse fracture through the tibial metaphyseal-diaphyseal junction. Comminuted fracture of the fibular neck).
• Dừng đột ngột sự hiện hình thuốc cản quang của động mạch khoeo tại vị trí 2,5 cm phía trên mức mâm chày ngoài, gợi ý tổn thương mạch máu mức độ nặng và/hoặc co thắt (Abrupt cut-off of popliteal arterial opacification 2.5cm above level of lateral tibial plateau, suggestive of high-grade vascular injury and/or spasm).
• Tái lập dòng chảy trong động mạch mác và động mạch chày sau ở phía dưới mâm chày, kéo dài đến mức cổ chân. Hiện hình đoạn giữa của động mạch chày trước (Reconstituted flow within the peroneal and posterior tibial arteries inferiorly to the tibial plateau, extending to the level of the ankle. Mid-segmental opacification of the anterior tibial artery).
• Các nhánh cơ của động mạch khoeo giãn lớn (Prominent muscular branches of the popliteal artery).

DISCUSSION: Chụp mạch số hóa xóa nền chi dưới cho thấy khả năng đứt bán phần (với một lượng nhỏ thuốc cản quang thoát mạch) và huyết khối (thrombosis) (với dấu hiệu dừng đột ngột) tại phân đoạn P2 của động mạch khoeo. Ghi nhận sự hiện hình của các mạch máu tuần hoàn bàng hệ (collateral circulation) đã phát triển và sự tái lập dòng chảy của động mạch chày trước và chày sau ở vùng giữa bắp chân.

Sự kết hợp giữa gãy hành - thân xương chày và gãy mâm chày ngoài trong trường hợp này tương ứng với tổn thương Schatzker VI. Bệnh nhân sẽ được tiến hành phẫu thuật nắn chỉnh mở và cố định ngoài cho các tổn thương xương, và phẫu thuật bắc cầu từ động mạch đùi nông đến thân động mạch chày mác.

Trường hợp này minh họa một biến chứng mạch máu hiếm gặp ở bệnh nhân gãy mâm chày. Nó cũng gián tiếp chứng minh khả năng thiết lập tuần hoàn bàng hệ (collateral circulation) đến cẳng chân trong trường hợp tắc mạch (occlusion) động mạch khoeo nhờ vào mạng mạch nối quanh gối.