Thu, Apr 9
AI Trực tuyến
Series (1)
Ultrasound
Ultrasound•Ultrasound•1 / 15
Ca bệnhHạn chế tăng trưởng trong tử cung bất đối xứng kèm suy thai
Hạn chế tăng trưởng trong tử cung bất đối xứng kèm suy thai
Nguồn gốc
Dữ liệu bệnh nhân
Tuổi35 year
Giới tínhFemale
Bệnh sử lâm sàng
Tiền sử 5 lần mang thai đều có hiện tượng chết thai trong tử cung trước 24 tuần tuổi thai. Bệnh nhân đến làm siêu âm Doppler vì bác sĩ sản khoa phát hiện thiểu ối.
Chẩn đoán & Phát hiện
Siêu âm trước sinh
- Ghi nhận thiểu ối (chỉ số ối AFI ~ 4,6 cm), túi ối lớn nhất 1,8 cm.
- Trong quá trình siêu âm, khi áp dụng Doppler phổ tại vùng van ba lá, xuất hiện nhịp tim chậm thoáng qua trong khoảng một phút với tần số tim khoảng 60 lần/phút. Sau đó chuyển sang nhịp nhanh (190 lần/phút). Ghi nhận tim thai to (fetal cardiomegaly).
- Doppler động mạch rốn bất thường với hiện tượng đảo ngược dòng tâm trương.
- Doppler động mạch não giữa (middle cerebral artery) bình thường so với tuổi thai.
- Tuổi thai trung bình của thai nhi khoảng 22 tuần, nhỏ hơn so với tuổi thai theo ngày đầu kỳ kinh cuối (25 tuần 3 ngày), tỷ lệ HC:AC tăng và trọng lượng ước tính thai nhi (EFW) < phân vị thứ 3, gợi ý hạn chế tăng trưởng trong tử cung - dạng bất đối xứng (intrauterine growth restriction - asymmetrical).
- Thai nhi kém hoạt động, có những khoảng thời gian không ghi nhận cử động hô hấp. Điểm số hồ sơ sinh lý (biophysical profile score) không quá 2/8.
THẢO LUẬN:
Ca lâm sàng này biểu hiện nhiều dấu hiệu của hạn chế tăng trưởng trong tử cung (intrauterine growth restriction) kèm suy thai (fetal distress):
- Doppler động mạch rốn bất thường với đảo ngược dòng tâm trương, mặc dù Doppler động mạch não giữa bình thường, phản ánh tình trạng suy chức năng nhau thai (placental insufficiency)
- Nhịp tim chậm thai nhi (fetal bradycardia) sau đó chuyển thành nhịp nhanh thai nhi (fetal tachycardia)
- Hồ sơ sinh lý bất thường (abnormal biophysical profile)
- Tỷ lệ HC:AC tăng
- Liên quan đến thiểu ối (oligohydramnios)
Tiếc rằng, tiên lượng cho thai nhi trong trường hợp này rất xấu.
Chẩn đoán
Hạn chế tăng trưởng trong tử cung bất đối xứng kèm suy thai (Asymmetrical intrauterine growth restriction with fetal distress)
Chẩn đoán phân biệt
- 1.Suy chức năng nhau thai
- 2.Thai nhi thiếu máu do dị ứng miễn dịch mẹ - con
- 3.Nhiễm trùng bẩm sinh ở thai nhi (ví dụ: CMV, toxoplasma)
Điểm giảng dạy
- "Hạn chế tăng trưởng trong tử cung dạng bất đối xứng đặc trưng bởi chu vi đầu bình thường nhưng chu vi bụng giảm, cho thấy suy chức năng nhau thai khởi phát muộn."
- "Hiện tượng đảo ngược dòng tâm trương trên Doppler động mạch rốn là dấu hiệu nghiêm trọng của tăng kháng lực nhau thai và liên quan đến tỷ lệ tử vong chu sinh cao."
- "Điểm hồ sơ sinh lý bất thường (≤4/8) trong bối cảnh hạn chế tăng trưởng trong tử cung cho thấy thai nhi mất bù và cần can thiệp khẩn cấp."
Thảo luận
Ca lâm sàng này minh họa tình trạng hạn chế tăng trưởng trong tử cung (IUGR) dạng bất đối xứng nặng kèm các dấu hiệu rõ ràng của suy thai. IUGR dạng bất đối xứng thường do suy chức năng nhau thai xảy ra vào cuối tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba, dẫn đến hiện tượng ưu tiên chuyển máu đến não (hiệu ứng bảo vệ não), giải thích tại sao Doppler động mạch não giữa vẫn bình thường dù dòng chảy động mạch rốn bất thường. Hiện tượng đảo ngược dòng tâm trương ở động mạch rốn là phát hiện nghiêm trọng, cho thấy kháng lực mạch máu nhau thai tăng cao và nguy cơ tử vong trong tử cung rất lớn. Nhịp tim chậm thoáng qua sau đó chuyển thành nhịp nhanh, kèm thiểu ối và điểm hồ sơ sinh lý ≤2/8 càng khẳng định tình trạng mất bù ở thai nhi. Những phát hiện này cùng nhau cho thấy tiên lượng rất xấu, thường cần chấm dứt thai kỳ nếu thai đủ tuổi sống được hoặc chăm sóc giảm nhẹ nếu không.