Viêm tụy cấp

0 ngày sau khởi phát đau

• Tụy to và cấu trúc không đồng nhất (heterogeneous).
• Có hình ảnh dịch bất thường ở vùng quanh tụy (retroperitoneum) và lượng nhỏ dịch ổ bụng (ascites).
• Hình ảnh phù hợp với viêm tụy cấp (acute pancreatitis).

9 ngày sau khởi phát đau

• Phần lớn tụy đã bị thay thế bởi một ổ dịch lớn.
• Chỉ còn một phần nhỏ ở đầu tụy cho thấy tăng quang (enhancement).
• Có lượng nhỏ dịch ổ bụng (ascites).
• Có hình ảnh khuyết đặc trong lòng tĩnh mạch lách (filling defect in the splenic vein).
• Hình ảnh phù hợp với viêm tụy cấp thể hoại tử (acute necrotizing pancreatitis) kèm huyết khối tĩnh mạch lách (splenic vein thrombosis).

DISCUSSION:
Hình ảnh học cho thấy viêm tụy cấp thứ phát sau sử dụng pegaspargase, một thuốc điều trị bạch cầu lympho cấp tính (acute lymphoblastic leukemia). Chẩn đoán viêm tụy cấp có thể được xác lập khi có 2 trong 3 tiêu chuẩn sau:

• Đau bụng gợi ý viêm tụy
• Amylase hoặc lipase huyết thanh > 3 lần giới hạn trên của bình thường
• Hình ảnh học đặc trưng của viêm tụy

Trong trường hợp này, do lâm sàng không nghi ngờ viêm tụy cấp ngay từ đầu nên amylase/lipase huyết thanh chưa được xét nghiệm trước khi làm hình ảnh học. Sau đó, các xét nghiệm này được thực hiện và kết quả cho thấy nồng độ > 3 lần giới hạn trên bình thường.

Trong những trường hợp chụp CT sớm trong viêm tụy cấp (< 2 ngày sau khởi phát đau), CT ban đầu có thể không phát hiện được mức độ hoại tử tụy, như trường hợp này. CT theo dõi sau 9 ngày cho thấy hoại tử tụy lan rộng, ảnh hưởng gần như toàn bộ tụy.

Các điểm cần lưu ý từ ca bệnh này:

1. Khi viêm tụy cấp nằm trong chẩn đoán phân biệt, cần thực hiện xét nghiệm amylase/lipase huyết thanh trước khi chỉ định hình ảnh học.
2. Nếu amylase/lipase tăng cao, trong hầu hết các trường hợp, nên tránh chụp CT trong 2 ngày đầu tiên.
3. CT thực hiện < 2 ngày sau khởi phát đau có thể không phát hiện được mức độ hoại tử tụy thực sự.