Series (12)
Axial T2 fat sat

**Ngộ độc hợp chất hữu cơ chứa phospho (Organophosphate poisoning)**
Nguồn gốc
Dữ liệu bệnh nhân
Bệnh sử lâm sàng
Bệnh nhân nhập viện với tình trạng bệnh đa dây thần kinh (polyneuropathy) và yếu chi toàn thân (generalized limb weakness).
Chẩn đoán & Phát hiện
- Ghi nhận tín hiệu cao (high signal) bất thường và đối xứng bên trong các nhân đuôi (caudate nuclei) và nhân bèo (putamina) hai bên trên hình ảnh T2 và FLAIR.
- Ngoài ra, có kèm theo tín hiệu cao (high signal) bất thường một cách lạ thường trên hình ảnh T1.
- Chuỗi xung khuếch tán (diffusion) và SWI cho kết quả âm tính.
- Không thấy hiệu ứng khối (mass effect), không có phù quanh tổn thương (perilesional edema) và không thấy tăng quang (enhancement) bất thường sau khi tiêm thuốc tương phản.
THẢO LUẬN: Nghiên cứu MRI não này được thực hiện khoảng 9 tháng sau biến cố ban đầu và lần thăm khám tại một cơ sở y tế bên ngoài. Kết quả CT não ban đầu tại thời điểm nhập viện không ghi nhận bất thường. Bệnh nhân xác nhận đã tự uống thuốc trừ sâu trong một nỗ lực tự tử. Hình ảnh MRI não muộn cho thấy các đặc điểm phù hợp với (consistent with) di chứng mạn tính (chronic sequela) của tình trạng ngộ độc hợp chất hữu cơ chứa phospho đã được xác định, với tình trạng nhồi máu (infarction) nhân đuôi và nhân bèo đối xứng hai bên.
Ngộ độc hợp chất hữu cơ chứa phospho chủ yếu ảnh hưởng đến nhân bèo và nhân đuôi; các nghiên cứu MRI trong giai đoạn trung gian thường cho kết quả dương tính và biểu hiện bằng tín hiệu T1 thấp, tín hiệu T2/FLAIR cao kèm theo hạn chế khuếch tán (restricted diffusion) trên hình ảnh khuếch tán và giảm độ khuếch tán trung bình tương ứng trên bản đồ ADC (ADC mapping). Nhìn chung, các thay đổi tín hiệu này được cho là sẽ hồi phục hoàn toàn trong một khoảng thời gian không xác định, kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Trong trường hợp này, bệnh nhân vẫn còn triệu chứng sau 9 tháng kể từ biến cố, với tình trạng bệnh đa dây thần kinh nghiêm trọng và yếu chi toàn thân gây ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày. Hiện chưa rõ liệu sự cải thiện về lâm sàng và hình ảnh MRI có xảy ra hay không.
Tăng tín hiệu T1 thường do vôi hóa (calcification), nuôi dưỡng tĩnh mạch hoàn toàn (TPN) hoặc bệnh gan mạn tính/ngộ độc mangan. Ngoài ra, tình trạng này có thể do sưng tế bào kèm theo rối loạn chức năng ty thể hoặc do sự hiện diện của các tế bào hình sao bị sưng (gọi là gemistocytes) tại các vị trí tổn thương. Trong trường hợp này, tín hiệu T1 cao có thể đại diện cho sự kết hợp của các nguyên nhân nêu trên.
Chẩn đoán
Ngộ độc hợp chất hữu cơ chứa phospho (Organophosphate poisoning)
Chẩn đoán phân biệt
- 1.Ngộ độc khí Carbon monoxide (CO)
- 2.Ngộ độc Methanol
- 3.Bệnh não thiếu máu cục bộ thiếu oxy
- 4.Bệnh Wilson
- 5.Ngộ độc Mangan
Điểm giảng dạy
- "Ngộ độc hợp chất hữu cơ chứa phospho chủ yếu ảnh hưởng đến các hạch nền, cụ thể là nhân bèo và nhân đuôi."
- "Trong giai đoạn trung gian, MRI thường cho thấy tín hiệu T2/FLAIR cao và hạn chế khuếch tán tại các nhân bị ảnh hưởng."
- "Di chứng mạn tính có thể biểu hiện bằng tình trạng tăng tín hiệu T1 kéo dài, có thể do tế bào hình sao gemistocyte, rối loạn chức năng ty thể hoặc vôi hóa."
- "Các triệu chứng lâm sàng như bệnh đa dây thần kinh và yếu chi có thể kéo dài nhiều tháng mặc dù các dấu hiệu hình ảnh cấp tính đã thuyên giảm."