Viêm hạt ngoại thể do tiêm chất làm đầy khuôn mặt (Facial filler injections - foreign body granuloma)

DISCUSSION:

• Kết quả xét nghiệm mô bệnh học của các khối dưới da ở má cho thấy nhiều vi mô nang có kích thước đa dạng, bao quanh bởi số lượng lớn lympho bào, tế bào dạng biểu mô và đại thực bào đa nhân, phù hợp với viêm hạt ngoại thể (foreign body granuloma). Không phát hiện ác tính.
• Trường hợp này minh họa một trong những biến chứng lâu dài của chất làm đầy tiêm vào khuôn mặt, đó là phản ứng viêm hạt ngoại thể/viêm hạt làm đầy (granuloma) đối với vật liệu đã tiêm. Bệnh nhân xuất hiện sưng má không đau 9 tháng sau tiêm chất làm đầy thẩm mỹ, không có dấu hiệu viêm cấp tính như đỏ hoặc nóng, gợi ý khả năng xuất hiện các hạt ngoại thể, kèm theo hoại tử mỡ hỗn hợp, biểu hiện trên siêu âm là cyst dầu tăng hồi (echogenic oil cysts), trên CT là đốm giảm tỷ trọng (hypodense foci) và trên MRI là đốm tín hiệu mỡ (foci of fat signal).
• Chất làm đầy HA có thể gây chèn ép cơ học các thùy mỡ, làm suy giảm vi mạch, di chuyển chất làm đầy vào các thành phần mỡ sâu hơn và gây phản ứng viêm cấp độ thấp kéo dài. Điều này dẫn đến hoại tử mỡ (liquefaction và fibrosis) và viêm hạt ngoại thể (foreign-body granuloma) với đại thực bào và tế bào đa nhân bao quanh vật liệu HA.
• CT và MRI cho thấy các vùng sưng không ranh giới rõ ràng trong đệm mỡ buccal (buccal fat pad) với mật độ không đồng nhất.
• Viêm hạt ngoại thể có thể bị nhầm lẫn với khối u mô mềm nếu bệnh nhân không khai báo tiền sử thẩm mỹ.

Các biến chứng của chất làm đầy tiêm vào khuôn mặt được chia thành:

Biến chứng ngắn hạn

• Phản ứng dị ứng
• Nhiễm trùng
• Tiêm quá liều
• Phân bố không đồng đều của chất làm đầy

Biến chứng dài hạn

• Áp xe (abscess)
• Viêm hạt ngoại thể (foreign body granuloma)
• Di chuyển tới các khu vực xa
• Sẹo gây biến dạng

Quản lý tùy thuộc vào loại chất làm đầy:

Đối với chất làm đầy axit hyaluronic (HA fillers):

• Tiêm hyaluronidase
• Khóa ngắn hạn corticosteroid để giảm viêm

Đối với chất làm đầy vĩnh viễn (silicone, paraffin, oils), khó điều trị hơn:

• Corticosteroid tiêm tại chỗ (intralesional steroids)
• Cắt bỏ phẫu thuật cho các trường hợp không đáp ứng