1. Tổng quan về Vi vôi hóa Tuyến vú
Vi vôi hóa (Microcalcifications) là một trong những dấu hiệu sớm và quan trọng nhất của ung thư tuyến vú, đặc biệt là ung thư biểu mô ống tại chỗ (DCIS). Việc đánh giá chính xác hình thái và mô hình phân bố vi vôi hóa đóng vai trò quyết định trong việc phân loại BI-RADS và chỉ định sinh thiết.
2. Hình thái Vi vôi hóa Lành tính vs Nghi ngờ Cao
2.1 Hình thái Lành tính (Typically Benign)
-
Dạng da (Skin calcifications): Thường có tâm trong suốt, vị trí nông gần da.
-
Dạng mạch máu (Vascular): Vôi hóa dạng đường song song theo đường đi của mạch máu.
-
Dạng thô/Dạng ngọc trai (Coarse/Popcorn-like): Điển hình trong u xơ tuyến vú lão hóa (Fibroadenoma).
-
Dạng viền dải/Vỏ trứng (Eggshell/Rim): Vôi hóa thành nang hoặc hoại tử mỡ.
2.2 Hình thái Nghi ngờ Ung thư (Suspicious Morphologies)
-
Dạng vô hình dạng/Dạng mờ (Amorphous): Vôi hóa quá nhỏ và mờ không thể xác định hình thái rõ ràng (BI-RADS 4B).
-
Dạng đa hình không đều (Coarse Heterogeneous): Các nốt vôi hóa không đều có kích thước khác nhau (BI-RADS 4B).
-
Dạng mảnh mịn/Đa hình (Fine Pleomorphic): Nhiều hình dạng khác nhau, kích thước < 0.5mm (BI-RADS 4C).
-
Dạng nhánh mịn (Fine Linear / Branching): Vôi hóa dạng đường mảnh, đứt đoạn nằm trong lòng ống tuyến (BI-RADS 5).
3. Mô hình Phân bố (Distribution Patterns)
-
Phân bố dạng phân thùy (Segmental): Rất gợi ý ung thư, theo hệ thống cây ống tuyến.
-
Phân bố dạng đường (Linear): Vôi hóa xếp thành đường, nghi ngờ cao.
-
Phân bố dạng cụm (Clustered): Ít nhất 5 nốt vôi hóa nằm trong không gian < 1cm³.
4. Các Bẫy chẩn đoán (Diagnostic Pitfalls)
-
Chụp ép phóng đại (Magnification views): Luôn cần thiết khi phát hiện vi vôi hóa nghi ngờ để đánh giá chính xác hình thái.
-
Xơ vú hoại tử mỡ (Fat Necrosis): Có thể tạo ra vôi hóa dạng viền mỏng dễ nhầm lẫn nếu không kết hợp tiền sử chấn thương hoặc phẫu thuật.
-
Artifact do phấn rôm/kem dưỡng da: Phấn chống hăm hoặc trang điểm chứa kẽm/titanium có thể tạo giả ảnh vôi hóa trên phim Mammo.
5. Kết luận & Chiến lược Xử lý
Đối với tổn thương vi vôi hóa dạng nhánh mịn hoặc đa hình phân bố dạng phân thùy (BI-RADS 4C/5), chỉ định Sinh thiết định vị kim dải (Stereotactic Core Biopsy / VAB) là bắt buộc để chẩn đoán xác định sớm.